Thế chấp tài sản bằng quyền sử dụng đất là một trong những biện pháp bảo đảm và là quyền năng cơ bản của người sử dụng đất. Quy định này ra đời kể từ khi Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá IX ban hành Luật Đất đai năm 1993. Sau gần 30 năm, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế của đất nước, sự hoàn thiện về pháp luật về đất đai, pháp luật về dân sự..., quy định pháp luật về giao dịch bảo đảm và đăng ký giao dịch bảo đảm cũng đã từng bước được hoàn thiện, đáp ứng tốt yêu cầu của thực tiễn đời sống kinh tế - xã hội ở nước ta, cũng như trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới.
Ngày 19/3/2021 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 21/2021/NĐ-CP quy định thi hành Bộ luật Dân sự năm 2015 về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ có nhiều quy định mới so với Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12/2006 của Chính phủ về giao dịch bảo đảm, Nghị định số 11/2012/NĐ-CP ngày 22/02/2012 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 163/2006/NĐ-CP, trong đó có quy định về việc nhận thế chấp của cá nhân, tổ chức kinh tế không phải là tổ chức tín dụng đối với quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất của hộ gia đình, cá nhân.
Để bảo đảm đồng bộ, thống nhất trong tổ chức thực hiện việc đăng ký biện pháp bảo đảm, trong đó có nội dung đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất thì cần sửa đổi, bổ sung quy định liên quan tại Nghị định số 102/2017/NĐ-CP về đăng ký biện pháp bảo đảm.
Về vấn đề này, tác giả Nguyễn Thị Thịnh - Phó Cục trưởng Cục Đăng ký đất đai, Tổng cục Quản lý đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có bài viết: “Đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và hướng hoàn thiện Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm” với những nội dung chính như: (i) Pháp luật về thế chấp quyền sử dụng đất và đăng ký thế chấp bằng quyền sử dụng đất kể từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2014; (ii) Pháp luật về thế chấp quyền sử dụng đất và đăng ký thế chấp bằng quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2013
; (iii) Đề xuất sửa đổi, hoàn thiện quy định về đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất.
Bài viết được đăng trên ấn phẩm 200 trang “Xây dựng Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm” của Tạp chí Dân chủ và Pháp luật năm 2021./.